گردآوری پورتال رهتا : به گزارش ایرنا از پایگاه خبری توانیر، محمدعلی فرحناکیان، شش پروژه اولویت دار روباتیک صنعت برق را شامل طراحی و ساخت روبات مانیتورینگ دیواره بویلر، روبات بازرس ژنراتور، روبات تست جوش لوله های نیروگاه، روبات شستشوی مقره و تجهیزات خط، روبات آندوسکوپ تجهیزات GIS و GIL و روبات شستشوی چراغهای روشنایی معابر معرفی کرد که با اتمام این پروژه ها، موضوع نگهداری و تعمیرات تجهیزات صنعت برق وارد مرحله نوینی می شود.
وی به اهمیت بهره گیری از فنآوری روباتیک در صنعت برق اشاره و کاربرد مستقیم روباتها در این صنعت را بیشتر به حوزه بهره برداری و تعمیر و نگهداری مربوط اعلام کرد.
وی افزود: در حوزه تعمیر و نگهداری (نت) سه موضوع اساسی شامل متدولوژی های تعمیرات، سیستمهای مدیریت تعمیرات و تکنولوژی تعمیرات وجود دارد که با بهره گیری از روباتها در این بخش، تکنولوژی تعمیرات ارتقا یافته و با عملیاتی شدن استفاده از متدولوژی های به روز و پیشرفته تر تعمیراتی، قابلیت اطمینان و بهره وری صنعت بهبود می یابد.
فرحناکیان در تشریح روند ساماندهی روباتیک در صنعت برق، نخستین گام در این جهت را تشکیل کمیته تخصصی روباتیک صنعت برق عنوان کرد که با تایید و ابلاغ مدیرعامل وقت شرکت توانیر در اسفند 92 به مرحله اجرا درآمد و نظام نامه این کمیته نیز در تابستان 93 تصویب و ابلاغ شد.
وی اهداف اصلی کمیته تخصصی روباتیک صنعت برق را انسجام فعالیتهای مرتبط با روبات در حوزه سیاستگذاری، تدوین اسناد راهبردی و برنامه ریزی ساخت و بکارگیری روبات در صنعت برق عنوان کرد و با اشاره به انتخاب اعضای کمیته از بین اساتید دانشگاه و خبرگان صنعت برق در حوزه های اصلی تولید، انتقال و توزیع نیرو، از تشکیل کارگروههای تولید، انتقال و توزیع در زیرمجموعه کمیته روباتیک صنعت برق خبر داد.
این مقام مسؤول تصریح کرد: در طول مدت فعالیت این کمیته ضمن تشکیل جلسات متعدد، ابتدا نیازمندی های روباتیک شرکتهای زیرمجموعه صنعت برق کشور احصاء شد و پس از دسته بندی نیازمندی ها که بر حسب تکنولوژی مورد استفاده و حوزه کاربرد انجام گرفت، روباتهای مورد نظر براساس حساسیت تجهیزات و میزان کاربرد هر تجهیز اولویت بندی شد که نتیجه این اولویت بندی شش روبات مذکور است که مورد تایید کارگروههای کمیته تخصصی روباتیک قرار گرفت.
وی بیان داشت: در ادامه ضمن ارسال فراخوان همکاری به تمام شرکتهای زیرمجموعه صنعت برق، دانشگاهها و مراکز پژوهشی فعال در زمینه روباتیک، قابلیت های انجام پروژه های تحقیقاتی مورد نیاز شناسایی و شرکتهای توانمند زیرمجموعه صنعت برق جهت راهبری هریک از پروژه های اولویت دار انتخاب شدند.
مدیرکل دفتر امور تحقیقات برق شرکت توانیر اقدام بعدی را تدوین درخواست پیشنهاد پروژه تحقیقاتی (RFP) عنوان کرد که برعهده شش شرکت منتخب گذاشته شد تا با نظارت کمیته تخصصی روباتیک صنعت برق و با استفاده از نظرات متخصصان خبره صنعت و دانشگاه، نسبت به تکمیل (RFP) روباتهای مذکور اقدام کنند.
فرحناکیان ادامه داد: در مرحله تدوین (RFP) که سنگ بنا و اقدام بنیادی برای تعریف صحیح پروژه محسوب می شود، تعریف دقیق نیازمندیهای عملی صنعت با دقت لازم انجام می پذیرد، به گونه ای که روبات ساخته شده بتواند به طور عملیاتی در حوزه های بهره برداری، نگهداری و تعمیرات یاریگر صنعت برق باشد که در این ارتباط ضمن استفاده از تجارب پرسنل خبره تعمیرات و اساتید متخصص و فرهیخته این حوزه، در حد امکان استانداردهای موجود بررسی و در تعریف پروژه روبات لحاظ می شود.
وی با معرفی شش روبات منتخب که طراحی و ساخت آنها در قالب پروژه های تحقیقاتی در اولویت نخست قرار گرفته و در حال انجام است، گفت: با اجرای این پروژه ها، موضوع نگهداری و تعمیرات تجهیزات صنعت برق وارد مرحله نوینی می شود.
این مسؤول با اشاره به تعریف طرح کلان ملی روباتیک در صنعت برق، اظهار داشت: با همکاری تنگاتنگ بین کمیته تخصصی روباتیک صنعت برق و مجری طرح تجدیدپذیر (پژوهشگاه نیرو)، مقرر شد کمیته راهبری روباتیک صنعت برق تشکیل و نسبت به تدوین اسناد راهبردی روباتیک اقدام کند.
وی با اشاره به درخواست پژوهشگاه نیرو مبنی بر ایفای نقش کمیته تخصصی روباتیک صنعت برق به عنوان کمیته راهبری طرح کلان روباتیک، افزود: هم اکنون کمیته تخصصی روباتیک صنعت برق به عنوان کمیته راهبری نیز ایفای وظیفه می کند، همچنین کمیته روباتیک صنعت برق طی جلسات مشترک با انجمن روباتیک ایران، هماهنگی لازم جهت استفاده از ظرفیتهای تخصصی موجود روباتیک کشور را به منظور سهولت بخشی به طراحی و ساخت روباتهای مورد نیاز صنعت برق به عمل آورده است.
فرحناکیان با بیان اینکه تاکنون چند روبات در حد نمونه آزمایشگاهی ساخته و در بخشهای تعمیر و نگهداری صنعت برق به کار گرفته شده، تصریح کرد: از جمله این روباتها می توان به روبات شستشوی تیرهای روشنایی معابر، روبات بازرسی خطوط انتقال نیرو، روباتهای لوله پیما و روبات نصاب اسپیسر توزیع و روبات پرنده بازدید از تاسیسات صنعت برق اشاره کرد.
وی روبات بازدید توربین شرکت آلستوم را از جمله نمونه های موفق روباتهای خارجی که تاثیر بسزایی در ارتقا تعمیر و نگهداری تاسیسات صنعت برق داشته ذکر کرد و افزود: روبات انجام دهنده تستهای غیرمخرب (NDT) از دیگر روباتهای خوبی است که در سطح دنیا با استقبال مواجه شد و روباتهای پرنده ای نیز برای مانیتورینگ و بعضا انجام سرویس و تعمیرات جزیی ساخته شده است.
مدیرکل دفتر امور تحقیقات برق شرکت توانیر با اشاره به نقش ارزشمند روباتها در صنعت برق، به روبات مانیتورینگ دیواره بویلر نیروگاهها اشاره کرد.
وی هرگونه بروز نشتی در بویلر را با توقف واحد نیروگاهی به مدت حداقل 24 ساعت همراه دانست که در پی آن عملیات خنک کردن بویلر جهت تامین حداقل شرایط برای حضور نیروهای تعمیرات در داخل بویلر آغاز می شود و پس از تخلیه فشار بویلر، پرسنل تعمیرات با استفاده از لباسهای ضد حرارت وارد بویلر می شوند و پمپهای آب تغذیه برای تشخیص محل نشتی روشن و آب پرفشار تا قبل از شیرهای اصلی توربین پمپاژ می شود که در چنین شرایطی در صورت وجود هرگونه نشتی شیرها و نفوذ آب به سمت توربین، خسارات عمده ای به توربین وارد می شود.
این مقام مسؤول افزود: علاوه بر آن حضور پرسنل تعمیراتی در شرایط دمایی نامناسب در داخل بویلر با وارد آمدن آسیبهای جسمی به آنان همراه خواهد بود، به طوری که اغلب جوشکاران با سابقه که به دفعات عملیات ورود به بویلر را انجام دادند از صدمات حنجره و مشکل تارهای صوتی رنج می برند.
فرحناکیان خسارت عدم تولید برق ناشی از توقف یک واحد 320 مگاواتی طی 24 ساعت را معادل هفت میلیون و 680 هزار کیلووات ساعت کمبود تولید انرژی الکتریکی در شبکه عنوان کرد و افزود: با طراحی و ساخت روبات مانیتورینگ بویلر، ضمن به حداقل رساندن زمان خروج واحد نیروگاهی، می توان از بروز خسارت های جانی پرسنل تعمیرات به میزان قابل توجهی جلوگیری کرد، به ویژه اینکه در مرحله دوم ساخت این پروژه، روبات به تجهیزات جوشکاری مجهز و جوشکاری محلهای نشتی به وسیله روبات و تحت کنترل پرسنل متخصص انجام می شود که نقش بسزایی در افزایش ایمنی پرسنل تعمیرات و جلوگیری از خسارتهای مستقیم و غیرمستقیم ناشی از عدم تولید برق مشترکان دارد.
وی ادامه داد: تجربه استفاده از روبات پرنده بازرس خطوط انتقال برق در یکی از شرکتهای برق منطقه ای، موید کاهش بیش از 50 درصد از هزینه های تعمیرات و نگهداری خطوط است که افزایش سرعت و دقت عیب یابی را نیز به دنبال داشته است.
مدیرکل دفتر امور تحقیقات برق شرکت توانیر همچنین در پاسخ به این سؤال که سرمایه گذاری مورد نیاز بخش روباتیک صنعت برق از چه طریق تامین می شود، گفت: با توجه به اینکه این فناوری نوین بوده و در مرحله بلوغ قرار دارد، سرمایه گذاری اولیه در این بخش همانند سایر کشورها به وسیله بخش دولتی انجام می شود و در مرحله بعد بخش خصوصی توسعه و تجاری سازی دانش فنی حاصل شده را بر عهده می گیرد.
وی با تاکید بر آمادگی این دفتر برای همکاری با تمامی پتانسیلهای تخصصی روباتیک که در بخش خصوصی کشور فعالیت دارند، در خصوص طرحهای آتی دفتر تحقیقات اظهار داشت: پس از پیشرفت پروژه های تحقیقاتی (طراحی و ساخت شش روبات اولویت دار)، پروژه های مربوط به سایر روباتهای مورد نیاز که بر اساس نیازسنجی در شرکتهای زیرمجموعه صنعت برق مشخص شدند در دستور کار قرار می گیرد.
فرحناکیان ارتباط با مراکز تحقیقاتی و صنعتی بین المللی فعال در حوزه روباتیک را از دیگر برنامه های کمیته تخصصی روباتیک صنعت برق عنوان کرد که امکان اجرای پروژه های مشترک و انتقال فناوریهای نوین مرتبط با روباتیک به داخل کشور را تسهیل می کند.
اقتصام (1) 3065 **1558