«نهنگ عنبر»؛ هجو ارزش‌های اخلاقی و عرفی

گردآوری پورتال رهتا : جبار آذین، منتقد و مدرس سینما در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن (/#) با سخیف خواندن فیلم «نهنگ عنبر 2» اظهار کرد: در دریای طوفان زده سینمای اکران و جمع ماهیان سرگردان سینما، تنها جای نهنگ عنبر گرسنه خالی بود که آنهم آمد و با دهان باز برای بلعیدن پول مردم کنار گیشه خیمه زد. «نهنگ عنبر 2» که در پی سود آوری میلیاردی بخش نخست آن، تولید و راهی اکران شده، نمونه یک فیلم سرگرم کننده بی‌مثما و اغواگر و بازاری است که صرفاً برای تجارت و کسب سود و سوداگری ساخته شده است.
وی افزود: فروش میلیاردی «نهنگ عنبر1» که می‌تواند برای قسمت دوم آنهم تا حدودی اتفاق بیفتد به دلیل مضامین بکر و تازه، فیلمنامه قوی و محکم و منسجم دراماتیک، بازی‌های درخشان و حرفه‌ای، کارگردانی خوب و ساخت استاندارد نداشته این فیلم، دو قسمتی نیست، چراکه اساساً هر دوی این فیلم‌ها فاقد مولفه‌های یاد شده هستند.

این مدرس سینما درباره دلایل موفقیت این فیلم در گیشه نیز چنین گفت: «نهنگ عنبر 1 و 2» فیلمی شبه‌کمدی اجتماعی است که از روی فیلم فارسی‌های سخیف دهه 50 سینمای ایران، بدون احترام به فرهنگ روز جامعه رونویسی و فتوکپی شده است. در ضمن برای تماشاگری که سال‌ها رنگ فیلم خوب بااستاندارد کمدی را بر پرده سینماهای کشور نمی‌بیند و از تماشای فیلم‌های سیاه‌نما، تلخ و غم‌انگیز هم دلزده شده و عمدتاً برای تفنن و سرگرمی به سینما می‌رود امثال «نهنگ عنبر» گرچه خوراکی نامناسب است ولی به سبب ردیف کردن ماجراها و اتفاق‌های هرچند سطحی؛ غیر واقعی و ناپسند تا حدی سرگرم‌کننده است. همچنین «نهنگ عنبر» مصداق شاخص سری فیلم‌هایی است که با سوءاستفاده از نیاز مخاطب به سرگرمی و شادی و تکیه بر سطحی‌ترین علاقه‌ها و سلیقه‌های تماشاگر ساخته شده‌اند.

آذین ادامه داد: سازندگان تاجر و هنرمندنمای این گونه فیلمک‌ها که جایگاه شوخی سالم را با لودگی و هجو، هزل را با طنز، انتقاد را با هجمه به مناسبات اخلاقی خانواده‌ها و فرهنگ جامعه در ساخته‌های خود عوض کرده‌اند با دیالوگ‌ها و صحنه‌های مضحک و قلقلک تماشاگر و باد کردن لطیفه‌های اینترنتی صرفاً قصد خالی کردن جیب مخاطب را دارند و آنچه برایشان اهمیت ندارد؛ نیازها، خواسته‌ها، کاستی و معضلات خانوادگی و اجتماعی و اهداف و آرمان‌های فرهنگی ملی دینی و مردمی است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: برای این جماعت پر کردن جیب خود از پول تماشاگر با هر ترفند، هدف است از همین رو این قبیل فیلمک‌ها ملغمه‌ای از تکیه پاره‌های انواع فیلم‌های سخیف دوران فیلم فارسی، سریال‌های آبکی ترکی و هندی و شوخی‌های کمدی‌های مبتذل آمریکایی‌اند. «نهنگ عنبر 2» هم مانند قسمت اولش، یک فیلم تجارتی بد و بی‌ربط به زندگی اجتماعی ایرانیان است و علت فروش آن نیز، توجه فرمالیته و اغواگرانه و سطحی به نیازهای اصلی مردم به امید و شادی و سرگرمی و نبوده فیلم‌های بار ارزش کمدی اجتماعی سالم و سازنده است.